863269c786
young-boy

ATA YÜCE YAZDI: LGBT BİREYLERDE GÖRÜLEN ÖNEMLİ SAĞLIK SORUNU: AZINLIK STRESİ

GZone Dergi Sağlık yazarı Ata Yüce, LGBT bireylerin sağlık sorunları hakkındaki yazısını GZone Dergi Ekim 2017 için kaleme aldı.

İşte bu yazı:

Yapılan son çalışmalar gösteriyor ki bir bireyin LGBT oluşunu sağlayan faktörler genetik olarak belirleniyor ve buna ek olarak bu durumu düşük oranda etkileyen bazı dış faktörler de bulunmakla birlikte bunlar sadece gebeliğin ilk üç ayında birey üzerinde etkili olmaktadır. LGBT bireylerin tamamına yakını ergenliğin ilk başladığı yıllarda okuldaki arkadaşlarından ve aile bireylerinden farklı olduğunu anlamaya başlar. Bazı durumlarda kişi kendisini tanıma fırsatını dahi elde edememişken, diğer bireyler LGBT kişinin kendilerinden farklı olduğunu anlayıp o bireyi dışlanmaya ve türlü zorbalıklara maruz bırakırlar. LGBT bireyler bu durumla baş edebilmek için farklı yöntemler geliştirirler. Bazıları kendi içlerinde dahi ömürboyu bu durumu kabullenemezken, kabullenenlerinse birçoğu hayat boyunca bunu sır olarak tutmayı ya da güvendiği az sayıda kişiye açıklamayı tercih eder. Kişinin benliğini kabullenip açık yaşamı seçmesinin de, benliğini kabul edip bunu çevresine açıklamadan yaşamayı tercih etmesinin de ve hatta kişinin bu konuda kendisine dahi açık olmayıp heteronormatif görünümlü bir yaşamı tercih etmesinin de bireyin sağlığı üzerinde birçok olumsuz etkisi vardır. Buna bilimsel literatürde ‘minority stress’ yani ‘azınlık stresi’ denilmektedir. En sık azınlık stresine maruz kalan grupların içerisinde LGBT bireyler en üst sıralarda yer almaktadırlar. Basit bir örnek verecek olursak tamamının beyaz ırktan oluştuğu bir ofiste çalışmakta olan tek bir siyahi birey, gözle görülür herhangi ayrımcılığa uğramasa dahi kendini farklı hissedecektir ve bu durum onun azınlık stresi yaşamasına neden olacaktır.

LGBT bireylerin birçoğu ergenlik yaşlarından itibaren cinsel kimlik bunalımı yaşamaya başlarlar, kendi içlerinde durumu kabullenseler bile çevrelerindeki heteronormatif ortam onları sürekli yalnızlığa ve dışlanmaya mahkum etmektedir. Ortaokul ve lise çağında sık sık zorbalığa maruz kalmakta olan LGBT bireylerden birçoğu küçük yaşta intihar etmekte ve çoğu zaman bu durum bireyin ailesi tarafından örtbas edilmektedir. Ergenlik çağında görülen LGBT bireylerin intiharı Türkiye’nin de içerisinde bulunduğu üçüncü dünya ülkelerinden tutun birinci dünya ülkesi olan Amerika Birleşik Devletleri’ne kadar dünyanın birçok ülkesinde değişen oranlarda görülmektedir. LGBT bireyin ailesinin sosyokültürel ve sosyoekonomik durumuna göre yaşanılan azınlık stresinin de seviyesi değişmektedir. Ailesi kırsal kesimde yaşayan LGBT bireylerin çoğu azınlık stresini daha yüksek seviyede yaşamaktadırlar. Ailenin eğitim seviyesinin düşük oluşu, kırsal kesimin daha muhafazakar olan yapısı kırsal kesimlerde yaşayan LGBT bireylerin azınlık stresinden daha fazla etkilenmelerine neden olmaktadır. Kırsal kesimde yaşayan LGBT bireylerin çoğu daha özgür bir yaşam beklentisiyle üniversiteye gidecek yaşa geldiklerinde büyükşehirlere göç etmektedirler. Ailesine açılanların çoğuysa ailesi tarafından dışlanmakta ve yalnızlığa itilmekte ve hatta öldürülmektedirler. Ülkemizde azınlık stresinin boyutlarıyla alakalı kapsamlı bir çalışma ne yazık ki bulunmamaktadır; fakat azınlık stresi, azınlıklara verilmiş birçok hak ve ayrıcalığın bulunduğu Kuzey Avrupa ülkelerinde dahi sıklıkla görülmektedir. Örneğin 2001 yılında ilk eşcinsel evliliği yasallaştıran ülke olan Hollanda’da LGBT bireylerin kalp ve damar hastalıklarına yakalanma oranları popülasyon geneline göre 2 kat daha fazla, yaşlandıklarında yalnız yaşama oranı ise normal popülasyona göre 3 kat daha fazladır. Bu durum gösteriyor ki LGBT bireylere yasal haklar ve ayrıcalıklar verilse dahi toplum tarafında LGBT bireylere uygulanan baskı hala üstü açık veya üstü kapalı bir şekilde devam etmektedir. Bu durumun önüne geçmek acilen önlemler alınması gerekmektedir ve bunun için LGBT bireylere sadece yasal hak ve ayrıcalıklar verilmesiyle yetinilmemeli, yasal hak ve ayrıcalıklara ek olarak LGBT bireylerin topluma entegrasyonu sağlanmalı, WHO kılavuzları hazırlanırken LGBT sağlık taramalarına öncelik verilmeli ve toplumun gözünde LGBT bireyler daha fazla görünür hale getirilmelidir.

Ayrınca Bakın

kis-mekan-gezi-seyahat

BEDİRHAN TAŞÇI YAZDI: KIŞIN DA GEZMEYİ SEVENLERE İSTANBUL’DAN 10 ÖNERİ

GZone Dergi ekibinden Bedirhan Taşçı, yaklaşan kış mevsiminde de gezmekten vazgeçmek istemeyenler için İstanbul’dan 10 tane ...