OSMAN HAMDİ BEY’İN TABLOSU İLE KADINLAR GÜNÜ

GZone'un konuk yazarlarından Aycell Gürel, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'ne farklı bir açıdan baktı ve Türk resim tarihinin en tartışmalı tablosunu konu edindi. İşte bu ilginç yazı:

GZone’un konuk yazarlarından Aycell Gürel, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne farklı bir açıdan baktı ve Türk resim tarihinin en tartışmalı tablosunu konu edindi. İşte bu ilginç yazı:

Bugün 8 Mart Dünya Kadınlar Günü. Toplumumuzdaki kadınlara 1901 yılında Osman Hamdi Bey tarafından yapılan ve Türk resim tarihinin en tartışmalı tablosundan bakalım istedim. Tablonun orijinal isminin ne olduğu tam olarak bilinmemekle birlikte yaygın olarak “Mihrap” ismi ile anılırken “Yaradılış” ismini kullananlar da var.

Tabloda bir caminin mihrabında oturan bir kadın yer alıyor. Kadın, örtülmemiş saçları ve göğüs dekoltesi ile dini öğretiye göre bir camiye girerken uyulması gereken giyim kurallarına ters bir şekilde resmedilmiş. Kadın ayrıca Kabe yönünü gösteren ve sadece imamlara, yani erkeklere ayrılan yerde cesur ve kendine güvenli bir ifadeyle ve Kabe’ye sırtını dönmüş şekilde oturuyor.

Resmin alt kısmında kadının ayaklarının altındaysa dağınık şekilde duran kitaplar görünüyor. Bu kitaplar, en az bir tanesinin Kuran, bir tanesinin Zerdüştlüğün kutsal kitabı olan Zend-Avesta, bir tanesinin de Budizmin bir kitabı olan Sakiya Muni olduğu belli olacak şekilde resmedilmiş. Yani doğu dinlerine ait kutsal kitaplar bir kadının ayaklarının dibine serilmiş durumda görünüyor. 

Bu resmin 1901 yılında ve Osmanlı İmparatorluğu’nda çizildiği düşünüldüğünde neden Türk resim tarihinin en tartışmalı tablosu olduğu gayet açık. Böyle bir tasvir günümüzde bile neredeyse hiçbir ressamın cesaret edebileceği bir tasvir biçimi değil.

Tabloyu incelemeye devam ettiğimizde ise kadının hamile olduğu görülüyor. Tablonun bir isminin de “Yaradılış” olmasının nedeni bu. Ressam bu şekilde gerçek yaratıcının kadınlar olduğunu ve kutsal kitaplarda geçen yaratıcıların gerçek olmadığını yansıtmaya çalışarak kadınları yüceltmiş.

Tabloda yer alan tüm bu mesajlar bir araya geldiğinde, dinin kadınların özgürlüklerini kısıtladığı anlamı çıkıyor.

Tablonun akıbetine gelecek olursak, orijinalinin en son Demirbank arşivlerinde yer aldığı biliniyor. Fakat banka iflas edip TMSF’ye devredildikten sonra arşiv kayıtlarında yer almasına rağmen banka envanterinde bulunamamıştır. Yani tablonun orijinali kayıptır ve nerede olduğu bilinmemektedir. Tabloda yer alan mesajlardan dolayı koruma amaçlı olarak birileri tarafından saklanmış veya bu mesajlardan dolayı çoktan yok edilmiş olabilir. Fakat bu tablo barındırdığı mesajlarla hala bizlere bir şeyler anlatmaya devam ediyor.

Tüm toplumlardaki kadınların sosyal ve dini baskılardan en kısa sürede kurtulmaları dileğiyle, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kutlu olsun!