SAĞLIĞA YARARLI VE ZARARLI YÖNLERİYLE HAMAMLAR VE SAUNALAR

GZone Dergi yazarı Ezgi Sayan, eşcinsel kültüründe de önemli bir yeri olan Hamamlar ve Saunalar konusuna sağlık açısından yaklaştı. İşte bu yazı:

Kültürümüzde çok önemli bir yere sahip olan hamam ve sauna günümüzde yoğun bir şekilde etkisi sürmese de halen devam etmekte.

Hamamlara ve saunalara genellikle keyfi amaç için gidilse de aslında sağlığa ilişkin birçok faydası bulunuyor.

<

div dir=”auto”>

Hamam ve saunalardaki sıcaklığın etkisiyle vücutta serotonin ve endorfin adı verilen mutluluk hormonları salgılanır. Bu durum sayesinde beden dinlenir ve zihin açılır.

Sauna, ‘‘Sauna sobası’’ olarak adlandırılan aparat yardımıyla ısıtılır. Buharla ısınan sauna odası vücutta sıcaklığı arttırarak terlemeyi teşvik eder. Sauna ısıtma işlemi sadece sauna sobası aracılığı ile yapılmaz, modern çağda ayrıca, ‘‘ sauna ısıtıcısı’’ olarak adlandırılan farklı aparatlar kullanılmaktadır. Sauna ısıtıcı, klasik sauna sobasının görevini üstlenir.

Saunanın faydaları çok fazla olmasına rağmen, faydalarının koşullarla yakından ilişkisi olduğunu belirtmek isteriz.

Saunanın faydaları arasında başta gelen zayıflamaya katkısıdır. Saunada terleme vücudun gevşemesini sağlar, terlemeyle birlikte hem deri üzerindeki toksinler temizlenir, hem içerideki zararlı kimyasallar terleme yoluyla dışarı atılır. Saunada terleme ayrıca cilt sağlığına faydalıdır. Fakat aşırıya kaçmamalıdır. Sauna kas sağlığına faydalıdır, kaslardaki yağ oranının dengelenmesini sauna terlemesi sağlayabilir. Ayrıca sauna stres atmayı sağlar. Kasların gevşemesini sağlayan sauna, haliyle sinir ve ruh sağlığına katkıda bulunur.

Saunanın Cilde Faydaları: Sauna cilt sağlığına faydalıdır, eski çağlardan itibaren cilt hastalıklarının tedavisinde alternatif olarak kullanılır. Sauna buharı terlemeyi sağlar, böylece cildin temizlenmesi yanında hücrelerin yenilenmesine etki eder. Sauna cilt bakımına destek olur. Şimdiye kadar yapılan araştırmalar, saunanın cilt gözeneklerini temizleyerek, kılcal damarlardaki dolaşımı arttırdığını ortaya koymuştur. Saunanın cilde faydaları arasında gösterilen bir diğer özelliği ise, ciltte meydana gelen kırışıklıkların arasını dokuları güçlendirerek doldurmasıdır. Böylece saunanın cilde etkisi, sağlıklı, temiz, yumuşak ve ışıltılı cilt yapısı olarak ortaya çıkar.

Strese Karışı Sauna: Bazı araştırmalar saunanın strese karşı iyi geldiğini ortaya koymuştur. Tıbbi çalışmalar stresin kalbi olumsuz yönde etkilediğini ortaya koyar. Sauna ısı banyosu vücutta kasların ve sinirlerin gevşemesini sağlayarak dolaylı olarak kalp sağlığına fayda sağlar. Aynı şekilde stresin atılmasına yardım eden sauna genel anlamda sinirlerin rahatlamasını ve hafiflemesini sağlayabilir.

Kaslara Faydaları: Sauna ısısı kas sağlığına faydalıdır. Yüksek ısıda terleme sağlanarak yağların yakılmasına yardımcı olur. Böylece kaslardaki yağ oranının dengelenmesine faydalıdır. Ayrıca sauna kan dolaşımını arttırır, yüksek ısıda genişleyen damarlar kan sürkilasyonun artmasına yardımcı olur. Böylece vucutdaki oksijen dolaşımı artar bu da yağ yakımını teşvik ederek kaslara artı fayda sağlayabilir.

Sauna Toksini Temizler: Kontrol altında etkili terlemenin sağlık açısından kanıtlanmış birçok faydası vardır. Sauna ısısı bünyedeki terlemeyi arttırarak kandaki ısıyı cildin yüzeyine doğru yönlenmesine yardımcı olur. Böylece kanda ve vücudun içerisinden bulunan toksinlerin terleme yoluyla deri ve ciltten dışarıya atılmasını sağlayarak vücutta temizlik sağlar.

Derin Uyku: Araştırmalar derin ve rahat uyku için saunanın faydalı olduğunu ortaya koymuştur. Sauna endorfin dengesini düzenleyerek vücutta belirli bir rahatlama ve gevşeme sağlar. Böylece durum derin bir uyku çekmeye etki eder.

Kalp Sağlığına Faydaları: Saunada yüksek ısının yardımıyla vücut ısısı arttırılır. Tıbbi araştırmalar, sıcaklık arttıkça kalp atış hızının arttığını ortaya koymuştur. Düzenli olarak saunaya girmek, sauna ısısı altında kalp damar ve kaslarına bu şekilde egzersizler yaptırmak kalp sağlığını korumaya yardımcı olur.

Dikkat: Bu kural sağlıklı kişiler için geçerlidir, sauna kalp sağlığına zararlı olabilir. Eğer bilinen bir  kalp rahatsızlığınız var ise sauna kalp sağlığınıza zarar verebilir. Kalp rahatsızlığı olan kişiler doktorlarına danışarak saunaya girmelerini öneririz.

Kaloriyi Yakar: Sauna kalori ilişkisini hepimizi biliriz. Sauna kaloriyi yakmaya yardımcı olduğu için kilo vermek isteyen kişiler tarafından tercih edilmektedir. Amerikan ordusu tarafından yapılan araştırmada kişiye göre bir sauna seansında 500 grama kadar kalori yakılabilir, enerjiye dönüştürülebilir. Sauna ısısında kalp atışı arttıkça vücudun aktivitesi artar ve yüksek oranda kalori enerjiye dönüşür. Bundan yola çıkarak sauna zayıflatır diyebiliriz.

Saunanın Vücuda Faydaları: Buharlı saunanın faydaları, vücut sağlığı için önemlidir. Özellikle kış aylarında sık rastlanan grip, nezle gibi hastalıklara karşı sauna etkili tedavi metodu olabilir. Yüksek ısıda kan hücrelerinin artması sağlanırken, hastalıklara neden olan virüs, mikrop ve zararlı maddeler yok edilir. Bu özelliğinden dolayı, sauna gribe faydalıdır. Gribe neden olan mikroplardan vücudu temizler. Buharlı sauna nezleye faydalıdır, fakat saunanın faydalarından maksimum derecede faydalanmak için uyulması gereken bazı kurallar var, onlardan yazının ilerleyen kısmında bahsedeceğiz. Sauna genel anlamda vücuda faydalıdır ve hastalıklarla mücadeleyi arttırır.

 

Saunanın Zararları

Saunanın faydalarını detaylı olarak inceledik. Şimdi kişinin sağlık koşullarına göre, saunanın zararları hakkında bahsedelim.

  • Sauna kalp hastalarına önerilmez. Kalp hastalarının saunadan uzak durmaları önerilmektedir. Çünkü sauna kalp atış hızının artmasını sağlar.
  • Sauna astım hastalığına zararlıdır. Sağlık uzmanları astım ataklarını tetiklediğini savunmaktadırlar. Sauna kokusu için kullanılan kimyasal maddeler ayrıca astım hastalarına iyi gelmez.
  • Epilepsi hastalarına sauna önerilmez.
  • Bazı kanser çeşitlerine sauna iyi gelmemektedir. Kanser hastalarının saunaya girmeden önce doktorlarına başvurmaları önerilir.
  • Saunanın migreni tetiklediği düşünülmektedir.
  • Sauna tansiyona iyi gelmez. Tansiyon hastalarının saunaya girmeden önce doktorlarına danışmaları önerilir.
  • Sauna havlusu sağlık açısından önemlidir. Sauna havlusunun hijyen olduğuna ve daha önce kullanılmadığına dikkat etmelisiniz.

Sauna öncesi ve sonrası dikkat edilmesi gereken bazı hususlar var. Sauna öncesi sauna ısısının çok yüksek olmadığından emin olmalısınız. Isıyı giderek arttırmalısınız. İlk 10-15 dakika vücudu yüksek ısıya maruz bırakmamalısınız.

Gelelim hamamlara ;

Hamamların çok eski bir tarihi vardır. Türk hamamları başlıca üç kısma ayrılır: Soyunma yerleri; yıkanma yerleri: ısıtma yeri: Külhan.

Soyunma yerleri

Geniş bir sofa ve bunun çevresinde bölmeli sekiler bulunur. Yıkanan kimseler, bu sekilerde uzanıp dinlenirler.

Yıkanma yerleri

Soğukluktan geçilerek girilen hamam kısmına denir. Burası da bazı bölümlere ayrılır: “Kurna başı” denilen herkesin teker teker yıkandığı yer, halvet adı verilen kapalı ve yalnız başına yıkanma hücreleri. Bir de üzerine uzanıp ter dökülen “göbek taşı” bulunur. Burası, hamamın mermer kaplı zemininden daha yüksek yapılmış ve çeşitli geometrik şekillerde olabilen yerdir.

Isıtma yeri Külhan

Hamamın altında olup burada ateş yanar. Ateşten yükselen alev ve duman, mermer zeminin altındaki özel yollardan, duvar içlerinden geçer, tüteklik adı verilen bacadan çıkar. Külhandaki ocağın üzerinde sıcak su kazanı, onun da üzerinde soğuk su deposu bulunur. Ocağın dip kısmındaki birkaç kanal, hamamın yıkanma yerinin ortasındaki göbek taşının altına kadar uzanır. Ocakta yanan odunların tesirli alev ve dumanları, bu kanallardan göbek taşının altına gider. Bu taşın altındaki karanlık yer çok ısındığından buraya cehennem denir.

Çarşı hamamları, haftanın belli günlerinde kadınlara, başka günlerde erkeklere açıktır. “Çifte hamam” olanlar ise birbirine bitişik iki hamam olup, biri kadınlara, diğeri erkeklere ayrılmıştır. Bu hamamlar hergün açıktır.

Hamamın faydaları :

-Hamamın en önemli yararlarından bir tanesi ise ölü deriyi vücuttan atmasıdır. Cildimizde ki ölü deriyi atarak yeni deriye kavuşmayı sağlar.

  • Kilo vermek isteyenler için büyük fayda sağlar. Hamama giderek buhar sıcaklığı sayesinde yağ yakımı hızlandırılabilir.

  • Hamam stresin giderilmesinde oldukça etkilidir. Sinirli ve gergin zamanlarda hamama giderek bedeninizi rahatlatabilirsiniz.

Bağışıklık sisteminin güçlenmesini sağlar.

-Kan dolaşımını ve bedenin metabolik aktivitesini arttırır.

  • Kas gerginliklerini ve ağrıları giderir kısıtlı eklemleri açar.

  • Soğuk, astım ya da alerjik hastalıklardan dolayı oluşan sinüs tıkanıklıklarını azaltır.

  • Hamamda yapılan kese ve köpük masajlarıyla detoks etkisi sağlanarak bedeni toksinlerden arındırmış oluruz.

Tabii önemli olan bir husus olan doktor kontrolü atlanmamalıdır. Eğer vücudumuzda bir rahatsızlık bir hastalık varsa hamama gitmeden önce mutlaka doktora danışılmalıdır.

GZone Dergi’nin Mayıs 2018 sayısının tüm içeriklerine aşağıdaki kapak görselini tıklayarak ulaşabilirsiniz.