TURAN TUNA YAZDI: İŞTE ÇEŞİT ÇEŞİT PRIDE BAYRAKLARI

GZone'un konuk yazarlarından, Sosyal Medya'nın kuir Youtuber ve Instagrammer'ı Turan Tuna (@tutuolmak) sizler için renkleriyle gözümüzü alan çeşit çeşit Pride bayraklarını listeledi. İşte bu yazı:

Pride ayı, LGBTI+ bireylerin her yıl protestolarını gerçekleştirmek, kutlama yapmak ve bütün LGBTI+ bireyleri bir bayrak altında toplamak amacıyla gerçekleştirilen etkinliklerin yapıldığı aydır.

Resmi Pride ayı 01 Haziran — 30 Haziran tarihleri arasında olup belli bir programa göre ülkelerde farklı ay ve haftalarda da kutlanmaktadır. Buna dayanarak bildiğimiz klasik ( gökkuşağı ) Pride bayrağından başlayıp, bir çok cinsel yönelimi ve kimliği kapsayan bayrakların anlamlarından bahsedeceğiz.

İlk önce en çok bildiğimizle başlayalım.

LGBTIQ+ ya da Gay Pride Bayrağı

Gökkuşağı bayrağı genellikle Pride kutlamalarında en çok görülen ve tüm dünya genelinde kullanılan en yaygın bayraklardan bir tanesi olup, bütün LGBTI+ topluluğunu kapsamaktadır.

Gilbert Baker’ın Orijinal 8 renkli tasarımı

Fakat en çok bilinen olarak kullandığımız bu bayrak ilk olarak Gilbert Baker tarafından 1977’de tasarlanan Pride bayrağından biraz farklı ve zaman içinde değişimler göstermiştir.

2017’de vefat eden Gilbert Baker, bayrak üzerindeki her bir rengin farklı bir anlamı temsil ettiğini söylüyordu.

Baker’a göre; pembe cinsiyeti, kırmızı yaşamı, turuncu iyiliği, sarı güneş ışığını, yeşil doğayı, turkuaz sanatı, mavi ahengi ve mor ise canlılığı temsil ediyordu.

Gökkuşağı bayrağının ilk versiyonları 25 Haziran 1978 tarihinde düzenlenen San Francisco Gay Freedom Day Parade’ta kullanıldı.

Baker bayrakların bir şeyleri ifade etmek için kullanıldığına dair düşüncesini kapsayan birçok demeçte bulundu.

‘Bayraklar bir şey anlatır. Ön camınıza bir gökkuşağı bayrağı asarsanız, siz de bir şey anlatırsınız.’

Pembe ve Turkuaz kumaş elde etmekte güçlükler yaşandığı için aşina olduğumuz 6 şeritli gökkuşağı bayrağına zamanla evrilmiş olsa da bu anlamının değiştiği ya da bayrağın değişmesinin durduğu anlamına gelmiyor.

2017’de Daha Fazla Renk, Daha Fazla Onur adlı topluluk, klasikleşmiş 6 şeritli gökkuşağı bayrağına kahverengi ve siyah renklerini de ekleyerek, farklı ırk ve toplulukları da somut bir şekilde temsil etmek için tasarımda ufak bir değişikliğe gittiler.

More Color More Pride Bayrağı

More Color More Pride Bayrağı

Yeni bayrak tartışmalara yol açsa da, bir çok destekçisiyle birlikte, 2018 Met Gala’da Lena Waithe tarafından bir tasarım olarak kullanıldı.

Gökkuşağı bayrağı tam anlamıyla 1994 yılında LGBTI Onur sembolü haline geldi. 1994 yılında Stonewall ayaklanmalarının 25’inci yıl dönümünü anmak için Baker, 1.60 km uzunluğunda gökkuşağı bayrağı tasarladı.

Biseksüel Pride Bayrağı

Biseksüel Pride Bayrağı

1988’de Michael Page tarafından biseksüel toplulukları temsil etmesi için tasarlandı.

Page’e göre bayraktaki mor her iki cinsiyeti temsil ediyor, pembe ve mavi ise biseksüel kişi ve toplulukların hem eşcinsel hem de heteroseksüel toplumlardaki varlığını temsil ediyor.

Trans Pride Bayrağı

1987’de kimliğini trans olarak açıklayan donanma gazisi Monica Helms tarafından tasarlandı.

1999 yılında Michael Page’le tanışan Helms, trans topluluklarının da bir bayrağı olması gerektiğini savundu ve trans bayrağı ortaya çıktı.

Bayraktaki fikir ise; mavi trans erkekleri, pembe trans kadınları ve ortaki beyaz ise non-binary ( kendini herhangi bir ikili cinsiyet kimliğine dahil etmeyen ) kişileri temsil edecek şekilde tasarlandı.

Bu bayrak dışında trans topluluğundaki bireyleri temsil eden farklı renklere sahip bayraklar da bulunmaktadır.

Bayrak tam anlamıyla popülerliğini 2013 yılında kazandı.

Progress Bayrağı ( Geliştirilmiş Bayrak )

2018’de Pride bayrağının güncellenmesi ve farklı renk ve ırktaki LGBTI+ üyelerini ve transları kapsayan bir bayrak tasarlanması için kampanya başlatıldı.

Kendini queer ve non-binary olarak tanımlayan Daniel Quasar bayrağa beş renkli bir üçgen ekleyerek yeni tasarımı oluşturdu. Bu fikirle LGBTI+ topluluğunun tüm renklerini de bayrağa ekleyen Quasar, Trans bayrağı renkleriyle, farklı renk ve ırklardaki topluluk üyelerini temsil eden siyah ve kahverengiyi de bayrağa ekleyerek daha kapsayıcı bir tasarım ortaya çıkardı.

Lezbiyen Pride Bayrağı

Onur yürüyüşlerinde lezbiyen bayraklarıyla karşılaşmak zor olsa da, online olarak yaygın şekilde kullanılan bir bayrak.

Bayrak LGBTI+ topluluğunda ki L ’yi temsil ediyor ve pembenin birçok tonuyla varlık buluyor. Fakat lezbiyen topluluklarının birçoğu kendilerini temsil etmek için Venüs sembolünü veya gökkuşağı bayrağı olmak üzere diğer sembolleri kullanıyorlar.

Lezbiyen bayrağını genelde diğer bayraklarla birleştirilmiş, üzerinde öpücük, ruj, Venüs’ün sembollerinin bulunduğu versiyonlarda da görebilirsiniz.

Alternatifleri de mevcut olan bir topluluk bayrağı.

Intersex Pride Bayrağı

2013’de İnterseks İnsan Hakları Topluluğu tarafından Avusturalya’da tasarlandı. Interseks bayrağı geleneksel cinsiyet renkleri olan mavi ve pembeden bağımsız olarak kişilerin kendilerini temsil etmesi için tasarlanıdı.

Bayrağın içindeki mor daire ise kişilerinin bedensel bütünlüğünü, bölünmezliğini ve tam olduklarını temsil ediyor. Interseks bireyler uzun yıllardır genital bütünlük ve bedensel özgürlük için savaşıyorlar. Bu bayraktaki çember de tam olarak bu bütünlüğü temsil ediyor.

Diğer Pride Bayrakları

Bu bayrak çeşitliliğine ek olarak farklı cinsel yönelimleri de temsil eden bayraklar bulunuyor. Aseksüel, Panseksüel, Aromantik, Agender, Queer topluluklarını temsil eden birçok bayrak mevcut. Bunları da internet üzerinden araştırabilir, anlamlarına ulaşabilirsiniz.

Tek bir bayrak ya da birçok bayrak da olsa, birçok renk, ırk ya da ton da barındırsa LGBTI+ toplulukları hangi bayrağın altında olduklarına bakmaksızın uzun yıllardır aynı amaçlar için mücadele eden, yan yana ve el ele duran topluluklardır.

Mücadele sürdüğü sürece de renklerinin artacağından ve dünyada daha da görünür olacaklarından asla şüphemiz yok. Ki bu muhteşem bir şey.

Hazırlayan: Turan Tuna