TÜRKİYE’DE CİNSİYET GEÇİŞ AMELİYATI OLMAK İSTEYENLERE FAHİŞ FİYATLAR

Cinsiyet geçiş ameliyatı olmak isteyen LGBTİ+ bireyler fahiş fiyatlar ve bitmek bilmeyen bürokratik süreçlerle baş etmeye çalışıyor.

Türkiye’de hayatın her alanında şiddet ve ayrımcılıkla mücadelede eden LGBTİ+ bireyler sağlık alanında da ayrımcılıkla yüz yüze kalıyor. Cinsiyet geçiş ameliyatı olmak isteyenler fahiş fiyatlar ve bitmek bilmeyen bürokratik süreçlerle baş etmeye çalışıyor. Ameliyatlardan sonra yaşamını yitirenlere aileleri bile sahip çıkmadığı için olası doktor hataları soruşturma konusu bile olmuyor. Queer-trans-feminist Üzüm Derin Solak, “Ameliyatları başarısız geçtiği için yeniden operasyon geçirenler de var. Astronomik rakamlar istenebiliyor. İkinci operasyonu nasıl karşılayacaksınız?” diyor.

Gazete Duvar’dan Filiz Gazi’nin araştırmasına göre, Türkiye’deki uyum operasyonları diğer adıyla istenilen, hissedilen bedene kavuşmak için yapılan cinsiyet değişimi operasyonları için yaş sınırı 18.  Kimlik değişimi için sürecin devlet hastanesinde ilerletilmesi gerekiyor. Ankara, İstanbul, İzmir, Antalya gibi büyük şehirlerde operasyonlar gerçekleştiriliyor.

Trans kadın ve erkeklerin konu hakkındaki haber ağları genelde tecrübelerin paylaşıldığı sosyal medya sayfaları. Konuştuğum kişilerin aktarımına göre -mali açıdan daha uygun olduğu için- bu operasyonlar için en çok tercih edilen ülke Tayland. Uzun yıllardan beri oluşmuş bir sektörden bahsediliyor.

Operasyonlar riskli ve pahalı. Misal vajina plastiği ve testis yapımı fiyatları aynı değil. Konuştuğum bir kişi uyum operasyonlarını “Bizim için hayati bir ihtiyaç” sözleriyle anlattı. Bu yüzden gayretle para biriktirilmeye çalışılıyor.

Ameliyat sonrası ölen trans kadın ve erkekler için doktor hatası olduğuna yönelik yargıya intikal etmiş bir dava yok. Olumsuz vakalar ameliyat sonrası gerçekleşebilecek komplikasyon olarak görülüyor. Trans deneyim yaşayan bireylerin çoğu ameliyat sonrası refakatçisi olmadığı için bu süreci yalnız geçiriyor.

‘BIÇAK PARASI ADI ALTINDA ÜCRET İSTENİYOR’

Pembe Hayat Derneği’nden Sosyal Hizmet Uzmanı Doğu Kan, “Uyum operasyonlarındaki ameliyatların bir kısmını devlet karşılıyor. Mesela; vajinoplasti (Vajina daraltma), falloplasti (Penis yapılması), histerektomi (Rahmin karından çıkarılması), mastektomi (Memelerin alınması) salpingooferektomi (Tüp ve yumurtalık alınması)…  Ama öreğin trans kadınlarda meme büyütme operasyonunu karşılamıyor. Devlet bu operasyonu estetik operasyondan sayıyor” diyor.

Kan, devletin benzeri operasyonları karşılamasının işe yaramadığı noktalar olduğunu da ekliyor: “Rant haline geldiği için doktorlar bıçak kesme parası alma adı altında kendileri için ücret talep edebiliyorlar.”

Bu ücretler operasyondan operasyona değişiyor. Şöyle anlatıyor Kan: “Bugün bir vajinoplasti ameliyatı ile falloplasti ameliyatı aynı değil. Falloplasti ameliyatları daha maliyetli. Çünkü şöyle bir şey söz konusu: Türkiye’de mikro cerrahi alanında uzmanlaşmış, bu ameliyatlar özelinde eğitim alıp kendini geliştirmiş doktorlar yok. Eğer bu ameliyatları yurt dışında yaptırmak istiyorsanız yüksek maliyet engelleriyle karşılaşabiliyorsunuz.”

Kan, ameliyat sonrası yaşananlardan ise şöyle bahsediyor: “İnsanların estetik algılarının birbirinden çok farklı olduğunu anlamak lazım öncelikle. Trans kadınlar özelinde konuşursak, kimisi ameliyat sonrasında gördüğü vulvadan çok memnun olabilirken kimisi beğenmeyebiliyor ve haliyle bu durum kişi için bir sorun olabiliyor.’’

Kan, bu operasyonlar için istenen paraları biriktirmenin zorluğunu şu sözlerle anlatıyor: “Bulunduğumuz toplumda LGBTİ+ kişiler hastalıklı ve sapkın olarak görüldükleri için iş bulmaları zor oluyor. Kendi rızasıyla seks işçiliği yapan kişiler olduğu gibi zorunlu seks işçiliği yapan trans kadınlar var. Trans erkekler yine aynı şekilde iş hayatında çok fazla zorlukla karşılaşıyor. Sizi sigortasız çalıştırabiliyorlar. Hak ettiğiniz maaş LGBTİ+  olduğunuz için çoğu zaman verilmiyor ve düşük ücretle çalıştırılıyorsunuz. Eğer transsanız bir evin kirası ikiye katlanabiliyor.”

Kaynak: Gazete Duvar

Bu haberin tamamı için tıklayın.